|
رويا اميري
مراسم مولوديخواني از قديمالايام در كُردستان مرسوم بوده و بسيار باشكوه و پرشور و شوق برگزار ميشود. اكثر اقشار جامعه زن و مرد پير و جوان، غني و فقير در آن شركت ميكنند و از يك طعام ميخورند. هماهنگ و همنوا، گوش جان به نغمههاي زيباي مراسم سپرده و جزيي از كل ميگردند. مكان اجراي مراسم را با شمع و انواع چراغ منور ميسازند. عود ميافروزند تا فضاي محيط معطر شود. بر روي سر و دست اهل مجلس گلاب ميپاشند و مجلسيان صلوات گويان تشكر ميكنند. با وسايل تزييني محل را زينت داده و با نقل و شيريني و شربت و غذا از حاضران پذيرايي ميكنند.
يكي از جلوههاي جالب و زيباي موسيقي مذهبي را در كُردستان ميتوان در ماه ربيع الاول كه در ميان عامیه مردم به ماه مولود «ميلاد حضرت محمد (ص )» مشهور است مشاهده كرد. در استان كُردستان بيش از سه هزار مسجد و تكيه وجود دارد كه به جز ماه ربيعالاول در يك ماه حداقل يك مولودي در مساجد براي تازهتر كردن عهد و پيمانشان با خداوند و حضرت ختمي مرتبت محمد مصطفي (ص ) برگزار ميشود و در ماه ربيعالاول (ماه مولود) نيز در تمامي مساجد و اكثر منازل مراسم مولودي خواني برگزار خواهد شد.
در كتاب مولودنامه و معراجنامهی ملا عبدالكريم مدرس در مورد تاريخ و سنت حسنه مولوديخواني نوشته است: «عيد مولود پيغمبرصلي الله عليه و سلم از سه قرن بعد از هجرت در بين مسلمانان پيدا شد و از آن تاريخ در بين مسلمانان در شهر و روستاها همه ساله روز دوازدهم ماه مولود جشن گرفته شد».
اولين پادشاهي كه جشن مولود را برگزار كرده است مظفر ابوسعيد پادشاه اربيل (ههولير) عراق بوده است. اين ذات ارجمند احترام زيادي براي جشن مولود قايل بوده و در هر جشن مولودي مسلمانان را دور هم جمع كرده است.
ميتوان دريافت كه به جز از مدح و ثناي حضرت محمد (ص )، در اين مراسم و پذيرايي از حاضران، مجلس سماع نيز فراهم آمده است. زندگينامهی مشايخ نيشابور در سدهی چهارم هجري نشان ميدهد كه در اين روزگار نيز چنين مجالسي مرسوم بوده و طبق برنامه در روزهايي از هفته و در زمان و مكاني معين برپا مي شده است. دربارهی مشايخ نيز چنين اطلاعاتي در دست است و گمان ميرود كه اين ترتيب در همه جا برقرار بوده و بيشتر كساني كه در اين مجالس حضور مييافتند از اقشار كم درآمد و پيشهوران شهرها بودهاند.
مطالبي كه در مولودنامه خوانده ميشود از سخنان و اشعار گويندگان و سرايندگاني است كه به همين منظور آثاري را پدید آوردهاند و تعداد آنها نیز فراوان است.
بعضي از طلبههاي مستعد كه داراي ذوق شعري هستند به شكرانهی اجازه گرفتن يعني ملبس شدن به لباس روحانيت به سرودن يك مولودنامه براي حضرت محمد (ص ) اقدام کردهاند. مولودي خواني در كردستان معمولاً به منظور يكي از اهداف ذيل برگزار ميشود:
1 ـ صرفاً به عنوان جشن يا سنتي حسنه و اداي يك وظيفهی ديني
2ـ نذر براي رفع مشكلي قبل يا بعد از آن؛ مثلاً طلب شفا براي مريض يا به شكرانه بازگشت سلامتي يا رهايي از تصادفات يا بلايي بزرگ، آزاد شدن اسير يا زنداني، به شكرانهی پايان تحصيلات يا خدمت سربازي يا احداث ساختمان يا پايان كار درو در روستاها و برداشت محصول، به دست آوردن نعمتي چون تشكيل زندگي زناشويي يا تولد فرزند و شغلي مناسب و موارد مشابه.
در اين مراسم ابتدا چند آيه از قرآن مجيد تلاوت ميشود، بعد از بيان مقدمهیی، فصلي از «قصيده برديه» خوانده ميشود، اين اولين و معموليترين آهنگ مولودخواني است. همه آن را ميدانند و همزبان و همصدا در نوبت خود، شعرهاي سربند را تكرار ميكنند. اين آهنگ به وسيله دف، تاس، دوطبله و گاهي شمشال همراهي ميشود. بعد از پايان آهنگ، سخنران بحثي را آغاز ميكند كه محتواي آن عظمت قرآن يا شخصيت و رسالت پيامبر (ص) يا هر مطلب ديني ديگر است كه بيشتر جنبهی تشويق مسلمانان براي تازه كردن عهد و پيمانشان با خدا را دارد و دادن تعهد دو باره به حضرت محمد (ص) كه اصل و فلسفه و حكومت مولودي است. اگر در اجراي دستورات الهي سستي و ركودي روي داده است، تجديد ميثاق كرده تا دلها از خواب غفلت بيدار شوند و اعمال خود را با اوامر حضرت محمد (ص) تطبيق دهند و از گمراهي و هر آنچه مقام انسان را تنزل ميدهد نجات يابند.
بعد از آن موضوع اصلي مولود نامه شروع ميشود و آن تاريخچهيي است قبل از تولد حضرت، يعني ازدواج پدر و مادر ايشان و بعد از تولد، دوران كودكي و نوجواني و جواني و شناخت خدا و عبادات و چگونگي بعثت و نيز يادآوري اينكه حضرت مدت 13 سال در مكه ايمان و عقيده و باور را در قلب و روح مردم نهاد؛ «دعوت به اسلام » و بيان اذيت و آزار مشركين و كفار كه حضرت بسياري از ياران را به اطراف مي فرستد و بعد خود نيز هجرت ميفرمايند و در نهایت اسلام حکومت میکند.
در پايان با خواندن خطبه «الوداع» كه آخرين خطبهی پيامبر (ص) است، حاضران به احترام حضرت به پا ميخيزند و رو به قبله ايستاده آهنگ «يا محمد مصطفي» را ميخوانند و نيز براي حاضران، شفاي بيماران، ترقي اسلام و موارد ديگر به طور دسته جمعي در فضايي سرشار از سرور و قلبهايي پر از محبت، ايمان و معنويت و اخلاص به پيغمبر (ص)، دسته جمعي دعا خوانده ميشود.
|
.jpg){kind=small}
