گليم بافي

انسان از بدو حيات خود در دورانهاي مختلف زمين شناسي با تهيه ابزارآلات ابتدائي بسته به نياز وشرايط خاص محيطي اقدام به خلاقيت و گسترش دنياي اطراف خود نموده وبا پيشرفت وتكامل ابزار كار در صدد برآورده نمودن احتياجات خود بوده بعد از تلاش براي بدست آوردن غذا , پوشاك ومشابهين آن از اهميت زيادي برخوردار بوده نخست مصريان باستان از رشته هاي پاپيروس اقدام به ساخت نوعي زيرانداز به نام حصير نمودند كه با رواج آن بعد از قرون متمادي وگسترش آن به آسياي ميانه ايرانيان نخستين بار با ريسيدن پشم چهارپايان وتبديل به نخ وساخت طناب بعدها از روي نمونه هاي حصيري بوسيله رشته هاي بافته شده اولين فرش ها را تهيه نمودند كه بعدا“ به نام گليم شناخته شد وبافت آن ساده ويك دست بوده مورخان وتاريخ نويسان اولين گليم ها را تا 3 هزار سال قبل از ميلاد مسيح تخمين زده اند.

تبديل اين نياز مهم به هنر يعني تعدد رنگها وتكامل آن مربوط به 1500 سال قبل از ميلاد ميباشد كه هنرمندان گليم باف با روند تدريجي وايجاد تجربه وانگيزه كافي اقدام به تهيه رنگ طبيعي بوسيله پوست نباتات وگياهان براي بكار بردن تنوع درساخت كردند كه اين سنت چندين هزارسال براي مشخص كردن وتفكيك آن بسته به شرايط اقليمي وجغرافيائي هرمنطقه است. در مناطق سردسير الياف باتراكم بالا وضخامت بيشتر ودرمناطق گرمسير بلعكس ساخته ميشد. هنر گليم بافي نمايانگر سنت‌ها , باورها , اعتقادات , تفكرها وطرز زندگي كردن انسانها را درهر شرايط خاصي نشان ميدهد , تهيه كردن رنگهاي متنوع ونقوش مختلف بيانگر غم‌ها , شاديها , عشق , جواني , جنگها و ....را درزبان گليم و فرش ميتوان يافت .

گليم هنري است كه از دير باز در اين سرزمين رواج داشته است مردم اين منطقه با عشق وعلاقه زيباييهاي طبيعت خود را بر تار وپود دار نقش زده اند طرحهاي گليم اكثرا حالت انتزاعي دارند واين خود ظرافت كار را دو چندان كرده است به عنوان مثال مي توان از نقشه ماهي در هم نام برد در اين نقش طراح با هنر مندي تمام حوض وماهي هاي اطراف امواج آب ، گلدان وگلهاي زنبق ، ارژنگ (ستاره) را بر گليم نقش زده است واين طرح شهرت جهاني دارد .

تاريخچه مختصر از گليم بافي

منطقه كردستان نظر به موقعيت خاص جغرافيايي واقليمي وهمچنين سنتهاي قدمت دار تاريخي درروند رشد گليم بافي از اهميت ويژه اي برخوردار بوده ودر هر نقطه از اين استان بافت گليم داراي طرحها ورنگهاي متنوعي است كه بافت وتهيه آن را از هم تفكيك ومتمايز مينمايد. هنرگليم بافي دركردستان به جهت كيفيت درطرح ورنگ از مابقي استانها پيشرفت چشمگيرتري داشته ودر سطح بين المللي مطرح بوده ودر بازارهاي جهاني با ديگر ملل در رقابت قابل توجه ميباشد .

نقشه هاي گليم كردستان عبارتند از :

1-قفقاز 2-گل ميرزا علي 3-ماهي درهم 4-كلاه فرنگ 5- نقشه موسايي 6-توت فرنگي 7- گل جرسه 8-گل چيني    9- گل چاي 10-گل وكيلي

1-نقشه قفقاز :  نمونه اي از نقشه تغيير يافته آذربايجان بوده كه درجنوب روسيه يا شمال ايران بافته ميشود واين طرح يا اشكال هندي بيشتر با شكل لوزي ميباشد .

2-گل ميرزا علي:  اين طرح كه شامل نقش 3 گل رز داخل يك سيني بوده وبعدهاهم يك گل به آن اضافه شد توسط بافنده سنندجي به نام ميرزا علي بافته ميشد .

3- ماهي درهم :  اين طرح را درسراسر ايران بافت ميكنند اما درهر منطقه خصوصيات و ويژگيهاي آن منطقه را همانطور كه ذكر شد آداب وسنن وارزشهاي اجتماعي يكي از عوامل تهيه طرحها ونقوش ميباشد. ماهي درهم را يك حوض وچهار ماهي ويك گل در وسط حوض وهمچنين دو نصفه سيب در طرفين حوض بوده وچون سيب وگل و ماهي از   سنبل‌هاي پسنديده اجتماع اقوام ايراني بوده واز ويژگيها وآداب وسنن ميباشد وقربتهاي فرهنگي باعث پديد آمدن اين طرح بوده